ISTORIJAT PARTIJE RADA

 godina 1992:

 - Partija rada nastaje u trenucima izbijanja rata i raspada SFRJ. Partiju u Beogradu 28. marta 1992. godine osniva grupa radikalnih levičara okupljenih oko Vladimira Dapčevića koji je posle dugogodišnje robije nastavio rad;

- PR smatra da je po idejama koje zastupa naslednica KPJ koja je vodila borbu protiv fašizma i izvela socijalističku revoluciju. Istovremeno, PR nastoji da kroz konkretnu delatnost i u konkretnim istorijskim uslovima nalazi odgovore na pitanja savremenog sveta;

- okolnosti za delovanje PR bile su izrazito nepovoljne zbog sveopšte propagande o propasti komunizma, zbog kompromitacije komunističke ideje u samoj Titovoj Jugoslaviji i zbog potpune dominacije i divljanja nacionalizma i fašizma na prostorima raspadnute Jugoslavije;

- u uslovima u kojim je nastala PR postavlja svoj osnovni cilj: borba za slamanje nacionalizma i uspostavljanje mira medju jugoslovenskim narodima. Težište borbe treba usmeriti protiv velikosrpskog nacionalizma kao najagresivnijeg i najjačeg, a koji je pokrenuo rat protiv drugih naroda Jugoslavije;

- PR donosi odluku o zabrani svim svojim članovima sa teritorije Srbije i Crne Gore da se odazivaju mobilizaciji i učestvuju u ratu u Hrvatskoj i BiH;

- Izlazi prvi broj Biltena koji je zamišljen kao mala periodična brošura u kojoj će PR iznositi svoje političke stavove;

- Povodom parlamentarnih izbora u Srbiji i Crnoj Gori, PR izdaje saopštenje u kome se kaže: “Dok duhovni očevi i neposredni izvršioci srpskog fašizma još nisu pozvani na istorijsku i krivičnu odgovornost, nikakvih pravih izbora ne može biti”. Izbori su potvrdili potpunu dominaciju nacionalističkih snaga;

 

 

godina 1993:

- PR svoju aktivnost usmerava ka radništvu. U više akcija, delujući ispred fabrika, u fabrikama i na tribinama aktivisti PR ukazuju radnicima gde se nalazi izvor njihove bede, kao i to da su im nacionalisti najveći neprijatelji. Medjutim, u uslovima hiperinflacije, nacionalizma i antikomunizma ove akcije nisu imale pravi efekat;

 

 

godina 1994:

- pod parolom “Bosna se deliti neće, jer se deliti ne može”, PR vrši propagandu po Srbiji i Crnoj Gori, što nailazi na nerazumevanje i osudu;

- u avgustu mesecu PR počinje sa održavanjem partijskih škola, koje imaju za cilj da mlade članove Partije idejno ojačaju za partijski rad;

 

 

godina 1995:

- u svom Biltenu PR napada tzv. Jugoslovensku levicu označavajući je kao poslednju farsu lažnog komunizma na jugoslovenskim prostorima;

- u cilju popravljanja teške situacije u Crnoj Gori i oživljavanju partijskog rada, PR održava tribine u gradovima Crne Gore.

- vojska Hrvatske uspostavlja kontrolu na celokupnoj teritoriji te republike, što je označilo kraj rata u Hrvatskoj. Istovremeno, mase izbeglica u kolonama se slivaju u Srbiju;

- na Drugoj skupštini PR preovlađuje stav da Partiju treba da napuste svi oni koji ne prihvataju generalnu liniju PR;

- u BiH dolazi do promene odnosa snaga. Bošnjaci su vojno ojačali i sprečeno je dalje komadanje BiH od strane režima u Beogradu i Zagrebu. Dolazi do intervencije NATO i do obustavljanja borbi. PR pozdravlja prestanak rata u BiH i zalaže se za povratak svih izbeglica, osudu svih zločinaca i dalje slamanje nacionalizma.

 

 

godina 1996:

 - povodom 1. maja Vlado Dapčević u svom intervjuu izjavljuje: “Još nije vrijeme za radničku partiju”;

- u Biltenu PR iznosi jasan stav da se borba albanskog naroda mora radikalizovati i da će to voditi njihovom nacionalnom oslobođenju;

- na lokalnim izborima u Srbiji dolazi do krađe glasova od strane režima što izaziva masovne proteste. PR daje podršku protestima i njeni članovi učestvuju u njima.

 

 

godina 1997:

 - u inostranstvu je pokrenut Bulletin International koji ima za cilj da propagira stavove PR među radnicima iz bivše Jugoslavije koji žive u inostranstvu;

- PR daje podršku onim snagama u tzv. Republici Srpskoj i Crnoj Gori koje su počele da napuštaju dotadašnju nacionalističku politiku;

- u Beogradu se 27. septembra održava Prvi kongres Partija rada. Na Kongresu je donesen Program i Statut i izabrano novo rukovodstvo PR. Kongres je usvojio i Rezoluciju o nacionalnom pitanju i Rezoluciju o prisustvu NATO trupa u Jugoslaviji;

- PR upućuje apel za osnivanje širokog antinacionalističkog i demokratskog fronta svih građana i naroda Srbije za borbu protiv snaga nacionalizma i diktature. Apel nije naišao na podršku;

- u svojim kominikeima PR napada tzv. opoziciju u Srbiji zbog nacionalizma i zbog toga što se po suštinskim pitanjima ne razlikuje od režima;

- studenti-članovi PR pokreću akciju solidarnosti sa albanskim đacima i studentima za njihov povratak u škole i na fakultete. Ova akcija podrške nailazi na otpor na fakultetima u Srbiji;

 

 

 godina 1998:

 - započinje oružana borba albanskog naroda na Kosovu. Članovi Partije učestvuju u svim antiratnim akcijama. Partija izdaje proglas “Fašisti!” u kome je režim u Beogradu napadnut zbog priprema za rat na Kosovu;

- PR na izborima u Crnoj Gori aktivno podržava snage koje se zalažu za ravnopravnost i suverenost Crne Gore;

- posle masakra koje su izvršile policijske snage nad albanskim stanivništvom, PR u svom saopštenju ističe: “U teškim i velikim trenucima za albanski narod na Kosovu PR je na strani pravedne borbe albanskog naroda”;

- u septembru izlazi prvi broj Otpora, lista omladinskog komiteta PR. List izlazi sa pesnicom u zaglavlju kao simbolom bunta i borbenog radništva, nasuprot nacionalističkom znaku - tri ispružena prsta. U listu je iznet stav PR da je Milošević otpočeo rat protiv čitavog jednog naroda i da će taj rat izgubiti.

 

 

godina 1999:

 - PR donosi odluku o delovanju u ratnim uslovima;

- dolazi do intervencije NATO snaga. Poraz u ratu režim u Beogradu proslavlja kao svoju pobedu;

- vršeći analizu političkih procesa, partijski omladinski list Otpor daje predviđanja za dalji tok događaja. Ističe se da će događaji u Hrvatskoj neminovno odraziti na odnos političkih snaga u Srbiji, i da će se u Srbiji vrlo brzo naći na dnevnom redu pitanje demokratske revolucije i slamanje diktature, da će Crna Gora krenuti ka još većoj nezavisnosti od režima u Beogradu, a da će vremenom doći do suprotstavljanja albanskog naroda na Kosovu NATO snagama.

 

 

godina 2000:

 - PR učestvuje na prvomajskim demonstracijama u Beogradu koje su bile prva velika javna manifestacija u protekloj deceniji koja nije imala nacionalistički karakter;

- pred septembarske izbore PR izbacuje slogan: “Diktator se ne ruši na izborima”;

- nepriznavanjem narodne volje izražene na izborima izaziva masovne demonstracije, štrajkove i blokade širom Srbije. Članovi PR aktivno učestvuju u svim ovim akcijama, kao i 5. oktobra, kada je Milošević srušen sa vlasti;

- PR je ocenila da je pobuna naroda stvorila mogućnosti za demokratizaciju Srbije. Međutim, u oceni se ističe da će snage velikosrpskog nacionalizma i dalje pokušavati da, oslanjajući se na Zapad, ostvare svoje ciljeve.  

 

 

godina 2001:

- u svojoj propagandi, PR je iznela stav da vladajuća koalicija u Srbiji nije u stanju da ostvari demokratske promene koje su najavljene rušenjem Miloševićevog režima, budući da njenu politiku definišu oni koji žele da nastave velikosrpsku politiku uz izbegavanje suprotstavljanja zapadnom imperijalizmu i oni koji se zalažu za radikalne ekonomske reforme sa ciljem stavljanja zemlje u potpunu kolonijalnu zavisnost od imperijalizma, a pritom se obe struje zalažu za ozakonjenje odnosa divljeg kapitalizma u interesu sprege kriminalne mafije i novopečenih kapitalista;

-  PR je ocenila da da samo opštenarodni, antinacionalistički i antiimperijalistički pokret na prostoru bivše Jugoslavije i Balkana može uspostaviti trajan mir i omogućiti bolji život balkanskim narodima;

-  umro je Vlado Dapčević, osnivač PR, čovek koji do smrti nije prestajao sa revolucionarnim delovanjem i koji je udario temelje za nastanak istinski revolucionarne partije na prostoru bivše Jugoslavije;

-  PR je ocenila da posle događaja od 11. septembra svet nalazi na početku dugotrajnog ratnog ciklusa čiji je osnovni cilj da spreči neminovni slom globalnog kapitalističkog poretka, te da je imperijalizam ušao u fazu kada više ne može da se održi bez permanentih ratnih sukoba;

- PR je, ispred ambasade SAD u Beogradu, organizovala demonstracije protiv američke agresije na Avganistan, kojom je počela da se ostvaruje imperijalistička pretnja “permanentnim ratom”. U znak protesta spaljena je američka zastava, posle čega je došlo do hapšenja nekoliko učesnika demonstracija.

 

 

godina 2002:

-  PR je ocenila da je u sadašnjem trenutku organizovanje otpora imperijalističkom pohodu “rata protiv terorizma” pitanje svih pitanja progresivnog pokreta širom sveta, a da solidarnost sa borbom proletarijata na bilo kojoj tački zemljine kugle iziskuje kod komunističkih i radničkih organizacija razvijanje doslednih internacionalističkih pozicija, kojima je stran svaki revizionizam i dogmatski šematizam;

- PR je iznela stav da i pored nedostatka jake radničke partije u Srbiji, taktika svih manjih partija i grupa koje se bore za interese radničke klaese u ovom trenutku treba da se zasniva na jasnim elementima: unositi proletersku, umesto nacionalističke svesti u redove radničke klase, napadati kapitulantsku ulogu vrhova sindikata, preuzimati vrhove sindikata u baznim organizacijama, voditi borbu protiv ideologije o koegzistenciji sveta rada i sveta kapitala, odnosno o mogućnosti socijalnog dijaloga između radnika i kapitalista;

- PR je, zajedno sa nekoliko drugih levičarskih grupa, pokrenula zajedničku kampanju protiv privatizacije pod parolom “Čije su naše fabrike”, čiji je cilj da se razbija mit o privatizaciji koji režim u Srbiji svakodnevnom agresivnom propagandom predstavlja kao put za blagostanje društva; istovremeno, kampanja je postavila za cilj jačanje klasne svesti kod dezorijentisanog radništva i učvršćivanje akcionog jedinstva među levičarskim grupama i organizacijama;

- PR je 29. juna održala svoj Drugi kongres, na kojem je donesen novi Program i Statut i izabrano novo rukovodstvo Partije. U Programu se posebno ističe stav da je budućnost balkanskih naroda u njihovom povezivanju i stvaranju pokreta otpora protiv prisustva NATO i institucija imperijalizma u njihovim zemljama;

- PR je počela sa izdavanjem svog periodičnog glasila “Stav”;  

- PR je ocenila da sve buržoaske političke snage na Balkanu učestvuju u goloj borbi za vlast u kojoj se može videti zavisnost političkih elita od multinacionalnog kapitala, a na čitavom Balkanu buržoaska politika sve svoje probleme pokušava da reši uz pomoć imperijalista.

 

 

godina 2003:

- PR je iznela ocenu da je uvođenje vanrednog stanja posle ubistva premijera Đinđića i kampanja “obračuna sa organizovanim kriminalom” iznudica proistekla iz stanja “ko će koga”, ali se tom kampanjom ne može prikriti niti izmeniti kriminalna suština režima, koji je kriminalan jer neprekidno proizvodi bedu, jer vrši dodatnu pljačku već opljačkanog naroda, jer stvara novu kapitalističku klasu i legalizuje njen lopovluk, jer je korumpriran od vrha do dna;

- PR je, povodom stava režima u Srbiji i Crnoj Gori početkom agresije SAD na Irak, ocenila da je vazalna politika podrške imperijalizmu kratkovida i da će doživeti poraz; 

- Pozdravljajući talas radničkih protesta i štrajkova koji je zahvatio Srbiju, PR je kao posebno značajne ocenila one štrajkove koji radikalizuju svoje ciljeve i forme borbe za njihovo ostvarivanje;

- Predstavnici PR učestvovali su, u punopravnom svojstvu, na VIII internacionalnoj konferenciji marksističko-lenjinističkih partija i organizacija, na kojoj su delegati 29 organizacija iz skoro istog broja svetskih zemalja diskutovali o pravcima razvoja revolucionarnog komunističkog pokreta u uslovima globalnog imperijalističkog rata;

- Članovi PR organizovali su, zajedno sa pripadnicima drugih revolucionarnih levičarskih grupa, protest povodom održavanja beogradske premijere predstave “Noć đenerala”, koja je bila u funkciji rehabilitacije kolaboracionista s fašističkim okupatorom iz perioda Drugog svetskog rata. Na ovom protestu spaljena je jedna crna četnička zastava, uz uzvikivanje antičetničkih i antifašističkih parola.

 

 

godina 2004:

- Aktivistkinje i aktivisti PR obeležili su javnom manifestacijom 8. mart, Međunarodni dan žena, sa parolom: “U radničku borbu! Za Srbiju bez patrijarhata, klero-nacionalizma, degradacije radnica i NATO militarizma”;

- PR je iznela ocenu da Kosovo treba da pripadne onim narodima koji na njemu žive, a da borba albanskog naroda protiv politike Beograda treba da preraste u borbu protiv prisustva NATO na Kosovu, kao i protiv kosovskih kapitalista, kako bi postala deo borbe progresivnog pokreta balkanskih naroda protiv imperijalizma;

- Pripadnici PR su 1. maja u Beogradu organizovali “Prvomajski marš” od Trga Marksa i Engelsa do Trga Dimitrija Tucovića, borbeno obeležavajući Međunarodni praznik rada. “Prvomajski marš” je organizovan kao podsećanje na to da radničkoj klasi u Srbiji predstoje godine oštre borbe;

- PR je ocenila da, u uslovima sve većeg sužavanja prava na štrajk i drugih radničkih prava, nijedan od postojećih sindikata ne pokazuje želju da bude faktor koji će da poveže radnike i pretvori ih u značajnu društvenu silu, tako da radne mase uzajamno povezivanje moraju da postignu ne samo bez pomoći kompromisera iz rukovodstva sindikata, već u sukobu s njima;

- Članovi PR učestvovali su u formiranju pokreta Socijalni front, kao razvijenijeg oblika akcionog jedinstva sa drugim revolucionarnim levičarskim grupama koje su se okupile zbog potrebe iniciranja organizovanijeg antikapitalističkog otpora među najširim društvenim slojevima.

- PR je nastavila sa organizovanjem partijske škole, koja je ove godine bila posvećena diskutovanju različitih iskustava revolucionarnog pokreta u izgradnji partije, zbog čega je izdata i brošura “Proleterske revolucije”.

 

 

godina 2005:

- PR je ocenila da se uspešna klasna borba u Srbiji može uspešno voditi, samo ako se uzmu u obzir trenutni odnos klasnih i političkih snaga na celom Balkanu, odnosno i vojno prisustvo imperijalizma i njegovi strateški interesi. Stoga će PR u narednom periodu nastojati da svoju borbu u Srbiji proširi i poveže sa borbom ostalih revolucionarnih snaga na Balkanu;

- Delegacija PR učestvovala je, zajedno sa još 10 partija i organizacija iz balkanskih zemalja, na Konferenciji radničkih i komunističkih partija Balkana, koja je organizovana sa ciljem da se uspostavi kontakt i međusobna razmena informacija između različitih komunističkih i radničkih partija na Balkanu i da se upozna položaj radničke klase i drugih potlačenih masa, te da se konkretnije izrazi prijateljstvo, solidarnost i internacionalizam u regionu;

- Pripadnici PR nastavili su sa održavanjem “Prvomajskog marša”, koji je ove godine organizovan u formi protesta protiv obespravljivanja radništva ispred zgrade republičke vlade, kao i protestom ispred Američke ambasade, na kojem su aktivisti PR pozdavi herojsku borbu iračkog, kurdskog, avganistanskog i palestinskog naroda, kao i sve dugove i dugarice iz organizacija koje doprinose opštoj borbi u jedinstvenom frontu protiv imperijalizma;

-  PR je organizovala partijsku školu, koja je ovog puta imala internacionalni karakter, posvećenu položaju žena i organizaciji ženskog pokreta kao integralnog dela progresivnih i revolucionarnih snaga na Balkanu.

 

 

godina 2006:

- PR je iznela ocenu da su mase u svetskim okvirima već odbacile kapitalistički poredak, kao poredak koji im ne nudi uslove za rešavanje osnovnih egzistencijalnih potreba i ne omogućava potvrđivanje njihove ljudskosti;

- PR je organizovala svoj “Prvomajski marš” u beogradskom radničkom predgrađu Rakovica, uz isticanje socijalnih parola (“Smrt privatizaciji!”) i osudu pogoršanja radničke klase u društvu, što je bilo jedino militantno obeležavanje Međunarodnog praznika rada u Srbiji;

- Pripadnici PR zajedno sa drugim levičarskim grupama su intenzivirali izvođenje direktnih akcija protiv javnih isticanja simbola i obeležja fašizma;

- Pripadnici PR su učestvovali u organizovanju studentskih protesta usmerenih protiv rasta školarina i drugih neoliberalnih mera na univerzitetima, a ti protesti ocenjeni su kao prvi pokušaj ozbiljnijeg otvaranja socijalnih tema u akademskoj sredini posle više decenija dominiranja reakcionarnih elemenata u njoj;

- Analizirajući uslove svog delovanja, Partije rada je ukazala na ograničenja koja proističu od neizgrađenosti antifašističkog fronta koji bi okupio sve demokratske snage u borbu s različitim oblicima ispoljavanja fašizma; neizgrađenosti socijalnog fronta koji bi okupljao obespravljeno radništvo i nezaposlene; neizgrađenost ženske organizacije s jakom klasnom osnovom; i neosposobljenosti partije za vođenje klasne borbe.

 

 

godina 2007:

- PR je iznela ocenu da dokle god vladajući političari uspevaju da koriste ostatke nacionalističke demagogije, pljačka narodnog bogatstva će se nesmetano nastaviti, te da se izlaz iz takvog stanja ne može tražiti od parlamentarnih političkih partija, budući da ga one stvaraju i reprodukuju, već ga je moguće videti jedino u organizacionom jačanju snaga revolucionarnog pokreta.

- Aktivisti PR organizovali su protest ispred Vlade Srbije povodom otvaranja Kancelarije NATO u Beogradu i početka sprovođenje sporazuma o tranzitu NATO snaga kroz Srbiju, dajući podršku jačanju pokreta antiimperijalističkog otpora na Balkanu.

- Pripadnici i pripadnice PR učestvovali su u radničkom protestu povodom Prvom maja u Begradu, ističući parole “Jedino revolucijom” i “Smrt privatizaciji”, i ukazujući na potpunu kompromitaciju sindikalnog rukovodstva i potrebu za afirmisanjem autentične radničke borbe.

- Aktivisti i aktivistkinje PR su  7. oktobra organizovano učestvovali na antifašističkom skupu u Novom Sadu, koji je bio organizovan u znak protesta protiv najavljenog neonacističkog okupljanja, i pozvali na suprotstavljanje ne samo nosiocima ispoljavanja fašizma po ulicama i drugim javnim mestima, već, pre svega, onima koji organizuju, finansiraju i podržavaju uspostavljanje fašizma.

-  Predstavnici PR učestvovali su na IX internacionalnoj konferenciji marksističko-lenjinističkih partija i organizacija, na kojoj su delegati 25 organizacija iz 24 zemalje diskutovali o pravcima borbe međunarodne radničke klase, o antiimperijalističkoj borbi naroda sveta i uslovima izgradnje marksističko-lenjinističkih partija;

- Delegacija PR učestvovala je na Drugoj konferenciji radničkih i komunističkih partija Balkana, koja je organizovana u Sofiji s ciljem unapređanje antiimperijalističkog fronta balkanskih naroda;

- PR je u novembru održala Partijsku konferenciju, na kojoj je analiziran dosadašnji organizacioni razvoj PR, i usvojen dokument “Problemi partijske izgradnje”, kojim je definisana nova strategija rada na izgradnji partije.

 

 

---

 

 

ŠTA MI HOĆEMO, ŠTA MI SMATRAMO

 

1. Mi hoćemo komunizam.

Mi smatarmo da je komunizam društvo oslobođeno svakog vida ugnjetavanja: ekonomskog, političkog, nacionalnog, kulturnog i polnog.

Mi hoćemo komunizam – zajednicu slobodnih ljudi.

 

2. Mi hoćemo socijalizam.

Mi smatramo da je socijalizam put ka komunizmu.

Mi smatramo da sadašnja kapitalistička diktatura ugnjetava ogromnu većinu čovečanstva i da je pretnja svetskom miru.

Mi smatramo da je socijalizam diktatura proletarijata, koja je neophodni korak ka svetu bez neravnopravnosti i diktatura.

 

3. Mi hoćemo revolucionarnu partiju.

Mi smatramo da je izgradnja revolucionarne avangardne partije preduslov za uspešnu borbu.

Mi hoćemo partiju ustrojenu na principu demokratskog centralizma u kome demokratija i centralizam čine jedinstvo.

 

4. Mi hoćemo revolucionarnu oružanu borbu.

Mi smatramo da vladajuća klasa neće otići s vlasti bez oružane borbe.

Pripremati kraj vladajuće klase moguće je samo formiranjem društvenog mišljenja o potrebi osvajanja vlasti oružanom borbom.

Isto tako, smatramo da oružanu borbu treba voditi kada se za to steknu uslovi – u trenucima sveopšte društvene krize, odnosno kada je oružana borba nametnuta od strane vladajuće klase.

 

5. Mi hoćemo jedinstveni front borbe protiv imperijalizma.

Mi smatramo da je imperijalizam započeo Treći svetski rat protiv ugnjetenih naroda sveta.

Mi smatramo da je otpor ovom pohodu imperijalizma pitanje svih pitanja i da razlike među snagama antiimperijalističkog otpora ne treba da narušavaju ovaj jedinstveni front otpora.

 

6. Mi hoćemo svetsku revoluciju.

Mi smatramo da imperijalizam treba napadati na svim tačkama i sinhronizovano.

Imperijalisti misle i deluju globalno – mi smo dužni postupati isto tako.

 

7.  Mi hoćemo da politika postane vodećom silom.

Mi smatramo da je mase neophodno naoružati pravilnim političkim mišljenjem kako bi mogle doći do oslobođenja od svih oblika politike i političke vlasti.

 

---

 

 

STAVOVI CENTRALNOG KOMITETA PARTIJE RADA

 

1. Pojave i procesi koji se odvijajaju na prostoru bivše Jugoslavije nedvosmisleno pokazuju:

- zavisnost postojećih režima od multinacionalnog kapitala i njihovo stavljanje u  polukolonijalni status, uz prisustvo klasičnih elementa inostranog protektorata nad bivšim jugoslovenskim zemljama;

- sve izraženije uključivanje postojećih režima u imperijalističku politiku »globalnog rata protiv terorizma«, uz nastojanje da se u još većem obimu pristupi angažovanju u okvirima NATO, čija je uloga nasilna stabilizacija restauriranog kapitalističkog poretka;

- zatiranje svih tekovina nekadašnje socijalističke revolucije na prostoru bivše Jugoslavije, uz gaženje i uskraćivanje osnovnih socijalnih prava najširih slojeva društva;

- pothranjivanje nacionalizma od strane vladajućih klasa jugoslovenskih naroda u njihovom političkom nadmetanju za dobijanje što većeg uticaja na Balkanu, kao i korišćenje nacionalizma za odvraćanje potlačenih masa od klasne borbe; pri tome, treba imati u vidu da i organizovani fašizam postaje sve više prisutan na političkoj sceni, kao odraz globalne fašizacije i kao izraz nesposobnosti vladajućih klasa da rešavaju osnovne društvene probleme;

- bankrot parlamentarizma i tzv. parlamentarne demokratije kao oblika vladavine nad ugnjetenim masama;   

- nepostojanje snažnijih revolucionarnih snaga sposobnih da artikulišu nezdovoljstvo koje postoji u narodu i povedu ozbiljniju klasnu borbu.

 

Centralni komitet Partije rada smatra da će postojeći procesi u novonastalim državama na prostoru bivše Jugoslavije produbiti društvenu krizu koja je izraz globalne krize koja vlada u svetu, odnosno da će tzv. tranzicioni procesi – »uključivanje u Evropu i evroatlantske integracije«, uz nesposobnost da se omogući skladni razvoj društva, povećati sveopštu bedu stanovništva. Posebno će na udar doći razbijena i dezorijentisna radnička klasa, jer će se nastojati da se još više marginalizuje njena uloga u političkom i ekonomskom životu društva. Istovremeno sa opštom tendencijom siromašenja najširih slojeva društva, povećavaće se masa lumpenproletarijata. Sve ovo će izazivati stalne tenzije u međunacionalnim odnosima, kao i pojavu teritorijalnih pretenzija, koje služe u nadmetanju imperijalnih centara moći za prevlast na Balkanu. Zaoštriće se i klasna borba, odnosno, jačaće radikalniji oblici klasne borbe. Režimi će se sve više okretati otvorenom ispoljavanju savremenih oblika fašizma.

   

2. Poraz koji je doživela radnička klasa na prostoru bivše Jugoslavije posledica je dubljih i širih političkih procesa koji su se odigrali u Evropi, ali istovremeno i posledica njenog decenijskog razvlašćivanja. Sada su sredstva za prouzvodnju u potpunosti oteta iz njenih ruku. Radnička klasa je razbijena, politički marginalizovana, bez jasne klasne svesti i bez jasne vizije kako da popravi svoj ekonomski i politički položaj. U borbi za dalju centralizaciju kapitala u rukama domaće kapitalističke klase i globalnih lihvara, kroz tzv. tranzicione procese, sprovodi se sve veća ekspoatacija radniče klase, kao i ekspolatacija i uništenje prirodnog i društvenog bogatstva. Nove domaće krvopije i savremeni svetski kolonizatori ne biraju sredstva za ostvarivanje svojih profita. Zato se uvodi niz restriktivnih zakona kojima je cilj da obezbede zaštitu kapitala i učvrste kapitalistički društveni poredak. Sa slabljenjem uticaja, gubitkom prva i siromašenjem radničke klase, raste i broj nezaposlenih i lumpenrpoletarijat. Sindikati su obični servisi postojećih režima, odnosno samo obični statisti političkih zbivanja, bez ikakvog uticaja na društvena kretanja. Pored toga, marionetski režimi svakodnevno regrutuju nove vojnike za odbranu postojećeg poretka – bilo da je reč o policajcima, profesionalnim vojnicima, bankarskim i državnim činovnicima, ili plaćenicima lihvarske internacionale raznih profila.

 

CK Partije rada je mišljenja da radnička klasa mora da povrati jasnu klasna svest i da razvije instinkt klasne borbe. Ponovno stupanje radničke klase na političku scenu na prostoru bivše Jugoslavije neće doći samo po sebi, bez obzira na uslove u kojima se ugnjeteni slojevi budu nalazili. Radničkoj klasi moraju biti ponuđeni jasni ciljevi koji odgovaraju  njenim istorijskim interesima. Istovremeno, radnička klasa i ostali ugnjeteni slojevi moraju videti u političkoj avangardi koja im nudi ostavrenje tih ciljeva garanta njihove borbe i njihovog oslobođenja.

 

Partija rada je odredila svoje ciljeve. Osnovni cilj Partije rada je zadobijanje političke vlasti i uništenje kompradorske kapitalističke klase. Između sveta rada i sveta kapitala nema kompromisa. 

 

I pored teškog položaja u kojem se nalaze skoro sve ekonomije na prostoru bivše Jugoslavije, nivo proizvodnih snaga je dovoljan da se može omogućiti: stalan posao i zarada koja omogućava zadovoljenje osnovnih ljudskih potreba, zadovoljenje stambenih potreba celokupnog stanovništva, besplatno i svima dostupno zdravstvo,  školstvo i  kulturne potrebe, kao i očuvanje zdravog prirodnog okruženja. Uslovi koji bi trebalo da omoguće ostvarenje ovih ciljeva su: demokratska vlast i vladavina radničke klase nad sredstvima za proizvodnju i celokupnim društvenim bogatstvom. Prepreka koja stoje na putu ostvarenja ovih ciljeva nije tako moćna kao što izgleda.  Samo je treba stalno i odlučno rušiti.

 

3. Nacionalno pitanje na prostoru bivše Jugoslavije i Balkana nije rešeno. Nerešeno nacionalno pitanje je izraz istorijskog kašnjenja naroda Balkana u izgradnji modernijih oblika građanskog društva, kao i nesposobnosti država tzv. realnog socijalizma da prevaziđu nacionalno pitanje, kako bi ono prestalo da bude jedno od osnovnih političkih pitanja društvenog razvoja. U tretiranju nacionalnog pitanja na Balkanu mora se poći i od činjenice da je borba za nacionalno oslobođenje i emancipaciju pojedinih naroda iskorišćena od strane imperijalnih centara moći za ostvarenje sopstvenih ciljeva, kao i od strane vladajućih režima radi očuvanja njihovih klasnih pozicija i sprovođenje reakcionarnih nacionalističkih projekata. Partija rada, kao marksističko-lenjinistička partija, nacionalno pitanje tretira kao sastavni deo proleterske revolucije, pa, prema tome, smatra da ono i ne može biti u potpunosti rešeno dok se ne prevaziđu kapitalistički odnosi. Partija rada polazi od toga da revolucionarne snage naroda koji vrši diskriminaciju i ugnjetavanje treba da podržavaju pravo ugnjetenih naroda na samopredeljenje, dok revolucionarne snage ugnjetenog naroda treba da teže uspostavljanju što šire zajednice ravnopravnih naroda. Partija rada će podržavati sve procese koje slabe nacionalizam i fašizam na prostoru bivše Jugoslavije i Balkana i omogućuju nacionalnu ravnopravnost svih naroda koji žive na tom prostoru.

 

CK Partije rada konkretizuje svoje stavove po nacionalnom pitanju u sadašnjoj fazi političkih odnosa:

- Podržavati snage u Sloveniji koje se bore za njenu nezavisnost od imperijalnih centara moći, rade na jačanju klasne borbe i suprostavljaju se uvlačenju slovenačkog naroda u regionalna imperijalna nadmetanja;

- Podržati borbu  protiv nacionalističkih snaga  Hrvatskoj. To se pre svega odnosi na proustaške i ostale velikohrvatske snage. Borba protiv velikohrvatskog nacionalizma treba da sprečava i ponovno jačanje velikosrpskog nacionalizma i italijanskog irendentizma. Podržati one snage  koje, pored poraza »domoljubne Hrvatske«, žele podići i nivo borbe protiv »evropske Hrvatske«, predvodeći borbu ugnjetenih i osiromašenih masa;

 - Zalagati se za očuvanje jedinstvene Bosne i Hercegovine, kao ravnopravne zajednice Bošnjaka, Srba, Hrvata i svih drugih naroda koji u njoj žive, pomoću daljeg slabljenja velikosrpskih i velikohrvatskih snaga. Pomagati jačanje snaga koje će se suprotstavljati okupacionim NATO trupama u Bosni i Hercegovini sa klasnih i internacionalističkih pozicija.

- Podržati afirmaciju posebnosti crnogorske nacije i suverenosti Crne Gore, uz potpunu ravnopravnost svih naroda koje u njoj žive. Borba za nezavisnost Crne Gore podrazumeva i borbu protiv svih oblika kompradorskog delovanja vladajuće elite u Crnoj Gori.

- Zalagati se za dalju afirmaciju makedonske nacije i priznavanje suverenosti Makedonije, uz potpunu ravnopravnost albanskog i drugih naroda koji žive u Makedoniji.  Podržavati  snage u suverenoj Makedoniji koje se bore protiv vazalnog položaja spram svetskog imperijalizma, a kojem danas revnosno služi vladajuća elita u Makedoniji.

- Podržati borbu albanskog naroda na Kosovu da ostvari potpuno nacionalno oslobođenje, uz poštovanje prava albanskog naroda na Kosovu na samopredeljenje. Protiviti se onim nacionalističkim snagama na Kosovu koje samoopredeljenje albanskog naroda žele da iskoriste za uskraćivanje prava srpskom narodu i drugim narodima koji žive na Kosovu. Podržavati one snage u albanskom narodu koje svoje oslobođenje od velikosrpskog režima povezuju i sa borbom protiv okupacije od strane imperijalističkih NATO snaga i razvijaju borbu za stvaranje ravnopravne zajednice naroda na prostoru čitavog Balkana.

- Zalagati se da narod Sandžaka prestane da bude predmet raznih političkih nagodbi i potkusurivanja, uz poptunu afirmaciju prava Bošnjaka u Sandžaku.

- Podržati pravo naroda Vojvodine da se stalno izgrađuje i širi prava posebnosti jedne multinacionalne zajednice, s podrškom snagama koji pružaju otpor ugrožavanju posebnosti Vojvodine od strane velikosrpskog unitarizma i  mađarskog  iredentizma.

- Podržati pravo Roma na svoju ekonomsku, političku i kulturnu emancipaciju, uz potpunu ravnopravnost s drugim narodima.

- Zalagati se za pravo svih drugih naroda i nacionalnih zajednica: Mađara, Rumuna, Rusina, Slovaka, Ukrajinaca, Vlaha, Turaka, Bugara, Italijana i drugih da ostvaruju svoja nacionalna prava.

- Podržati snage u Srbiji koje žele da se u potpunosti obračunaju s velikosrpskim nacionalizmom, četničkom ideologijom i unitarizmom i da spreče jačanje različitih oblika organizovanog fašizma na prostoru Srbije. Borbu protiv nacionalizma, unitarizma i fašizma u Srbiji nije moguće uspešno voditi bez političke pozicije izgrađene na jasnim klasnim osnovama, i u cilju socijalne emancipacije najširih masa. 

 

Međutim, CK Partije rada, kao internacionalističke partije, polazi od poznatog stava da »proleteri nemaju svoje otadžbine«, odnosno da proletarijat teži svetskoj zajednici bez država i granica, a da pitanje teritorija, granica i nacionalnih suprotnosti koriste imperijalisti i vladajuće klase da drže ugnjetene mase u pokornosti. Stoga Partija rada smatra da narodi na teritoriji bivše Jugoslavije, kao osnovni preduslov rešavanja svoje nacionalne samobitnosti, treba da teže miru i ravnopravnosti među balkanskim narodima. Trajniji mir i ravnopravnost među balkanskim narodima nije moguć bez izgradnje snažnog antiimperijalističkog pokreta. Revolucionarni antiimperijalistički pokret na Balkanu jeste temelj buduće zajednice balkanskih naroda i garant novom valu revolucionarne borbe ugnjetenih masa u Evropi.

  

4. Sveopšta svetska ekonomska i politička kriza nužno rađa i čitavu lepezu reakcionarnih idelogija. Savremeni fašizam u formi »globalnog rata protiv terorizma« sve više postaje vladajuća ideologija svetskog imperijalizma. Samo je pitanje dana kada će se svetski imperijalizam i zvanično zaodenuti fašističkim plaštom u odbrani svojih stečenih pozicija pred naletom pobunjenih masa u globalnim okvirima. Ovakvo stanje pogoduje verskim institucijama koje postojeću krizu koriste za širenje najreakcionarnijeg verskog fundamentalizma. U svom agresivnom nastojanju za zadobijanjem masa, najmoćnije verske institucije sve više pokazuju i globalne političke ambicije. Ovi novi mračnjaci su već obznanili da teže da uspostave »svetski duhovni poredak«, koji će se temeljiti na religioznom mišljenju, i koji će naučno mišljenje podrediti osnovnim religioznim dogmama. Na prostoru bivše Jugoslavije posebni nosioci verskog konzervativizma su Srpska pravoslavna crkva, Rimokatolička crkva, i pojedine islamske verske institucije. Protiv ovih reakcionarnih ideologija i verskog političkog nasilja, koje udaljuje ugnjentene mase od borbe za svoje socijalno i političko oslobođenje, treba voditi odlučnu borbu. U tu svrhu, afirmacija ateizma i naučnog pogleda na svet jeste zadatak svih revolucionarnih i progresivnih snaga.

 

Istovremno sa pojavama verskog fundamentalizma, u domenu same nauke, kulture i informisanja, permanentno se proizvode i nameću koncepti koji treba da omoguće i opravdaju globalni kapitalistički poredak kao nešto što je istorijska nužnost i svojstveno čovekovoj prirodi i razvoju ljudske civilizacije. Poraz svetskog imperijalizma na polju nauke, kulture i sveopšteg sistema informisanja preduslov je njegovog konačnog istorijskog sloma.

 

5. Analizirajući organizaciona pitanja izgradnje Partije rada, Centralni komitet ukazuje na elemente za dalji razvoj Partije rada:

- Izgradnja antifašističkog fronta. Učešće sa svim demokratskim snagama u nastavku borbe protiv različitih oblika nacionalizma i fašizma na prostoru bivše Jugoslavije, nastalih krajem dvadesetog veka, kao i borba protiv pojave i sve agresivnijeg ispoljavanja savremenih oblika organizovanog fašizma. Borba protiv domaćeg fašizma sve više je uslovljena i borbom protiv širih tendencija fašizacije, koje se ispoljavaju u globalnim razmerama i u različitim vidovima – od neprekidnog rata i militarističkog terora svetskog imperijalizma, organizovanja sve masovnijih fašističkih organizacija u skoro svim zemljama, do nametanja neoliberalizma kao globalne i isključive ideologije.

- Izgradnja socijalnog fronta. Sve veća beda i beznađe najširih narodnih masa i nedostatak jačih klasnih organizacija nameće obavezu Partije rada da se angažuje na započetoj izgradnji socijalnog fronta. Za uspešan razvoj socijalnog fronta mora se prethodno izgraditi jasna politička platforma koja će ugnjetenim masama ponuditi alternativu u socijalnom smislu, kako bi one shvatile da se borba za socijalna prava ne može uspešno voditi bez aktivne političke borbe. Osnovni cilj te borbe je uspostavljanje vlasti nad sredstvima za proizvodnju, odnosno celokupnim društvenim bogatstvom, uz uništenje kompradorske kapitalističke klase. Ostvarenjem tog cilja najšire mase stvoriće uslove za  skladni i ravnomerni razvoj društva i mogućnost svog potpunog ekonomskog i političkog oslobođenja. Radnička klasa i nezaposleni treba da budu osnovna baza u socijalnom frontu borbe.

- Izgradnja ženske organizacije sa jasnom klasnom osnovom. Postojeće ženske organizacije na prostoru bivše Jugoslavije borbu za polnu emancipaciju ne dovode u međuzavisan odnos sa klasnom borbom i klasnim oslobođenjem. Polna emncipacija je nemoguća bez klasne borbe i zato je neophodno stvoriti žensku organizaciju sa jasnom klasnom osnovom i pod uticajem revolucionarne partije, odnosno, vršiti stalni uticaj na postojeće ženske organizacije u cilju podizanja nivoa njihove borbe.

- Osposobljavanje Partije rada za revolucionarnu borbu. »Politička vlast izvire iz pušanih cevi«. No, da bi se došlo u fazu oružane borbe i oružanog pokreta na Balkanu, potrebno je prethodno osposobiti samu Partiju, kao učesnika i jednog od nosilaca borbe u revolucionarnom pokretu na Balkanu. Potrebno je svakodnevno doprinositi stvaranju jedne borbene i dobro organizovane partije proletarijata.

 

6. Centralni komitet Partije rada smatra da je ljudsko društvo ovladalo tolikim naučnim znanjem, da bi se, pravilnom upotrebom tog znanja u proizvodnji, omogućilo zadovoljenje osnovnih ekonomskih i kulturnih potreba čitavog čovečanstva. Time su udareni i temelji za početak jedne nove ljudske istorije. Međutim, društveni odnosi koji opterećuju čovečanstvo su do takve mere opterećeni suprotnostima – tako zaoštreni, konfliktni i konzervativni, da prete opštim haosom i uništenjem samog čovečanstva. Partija rada smatra da su mase u svetskim okvirima već odbacile kapitalistički poredak, kao poredak koji im ne nudi uslove za rešavanje osnovnih egzistencijalnih potreba i ne omogućava potvrđivanje njihove ljudskosti. Partija rada je isto tako ubeđenja da svetski imperijalizam neće sići sa istorijske scene dok ne upotrebi sva sredstva u odbrani svojih pozicija. Globalni fašizam koji se rađa i koji se pokušava nametnuti od strane vodećih imperijalističkih zemalja jeste odstupnica umirućeg kapitalizama, ali i zastrašujuća pretnja celom čovečanstvu. Svakodnevna praksa nas na to upućuje i podučava. Partija rada će nastojati da pruži svoj doprinos u borbi svetske ljudske zajednice protiv svetskog kapitalističkog poretka.